Amerika Birleşik Devletleri, bir yıl önce başlatılan yasal süreci tamamlayarak Dünya Sağlık Örgütü ile olan bağlarını kopardı. Örgütün kuruluşunda öncü rol oynayan ve en büyük bağışçısı olan ABD’nin bu kararı, hem finansal hem de bilimsel veri paylaşımı açısından dünya genelinde büyük bir boşluk yaratma riski taşıyor.
Trump’ın Gerekçesi: COVID-19 Yönetimi ve Reform Eksikliği
Başkan Donald Trump, çekilme kararını imzaladığı kararnamede örgütün COVID-19 pandemisini kötü yönettiğini ve gerekli reformları yapamadığını vurguladı. Trump yönetiminin diğer eleştirileri ise şunlar oldu:
Siyasi Bağımsızlık: Ajansın üye devletlerin siyasi etkisinden kurtulamaması.
Temsiliyet Adaletsizliği: ABD’nin en büyük mali katkıyı sağlamasına rağmen, kuruluşundan bu yana hiçbir genel müdürün Amerikalı olmaması.
Mali Yük: Yıllık ortalama 111 milyon dolar aidat ve 570 milyon dolar gönüllü katkıya rağmen ABD’nin önceliklerinin göz ardı edilmesi.
Uzmanlardan Sert Uyarı: "Yaşamımdaki En Yıkıcı Karar"
Georgetown Üniversitesi Halk Sağlığı Hukuku Uzmanı Lawrence Gostin, kararı sert bir dille eleştirerek, "Bu, benim yaşamımda verilmiş en yıkıcı başkanlık kararıdır" dedi. Gostin’e göre, bu çekilme ABD’li ilaç şirketlerinin ve bilim insanlarının yeni salgınlara karşı aşı ve ilaç geliştirme kapasitesini doğrudan zayıflatacak.
Veri Erişimi ve Erken Uyarı Sistemi Tehlikede
ABD’nin çekilmesiyle birlikte en büyük kayıplardan biri de "hastalık istihbaratı" alanında yaşanacak.
Grip Aşıları: ABD, hangi grip türlerinin dolaşımda olduğunu değerlendiren kritik çalışma gruplarından çekildi.
Pandemi Uyarısı: Diğer ülkelerden gelen verilere erişimin kaybı, yeni bir pandemiye karşı ABD'nin erken uyarı alma kabiliyetini bitirebilir.
Borç Krizi: WHO verilerine göre ABD, kuruluşa hâlâ 130 milyon dolardan fazla borçlu durumda.
WHO’nun Geleceği ve Küresel Etki
Dünyadaki neredeyse her ülkenin üye olduğu WHO; mpox, Ebola ve çocuk felci gibi tehditlerle mücadelenin merkezinde yer alıyor. Amerikan Enfeksiyon Hastalıkları Derneği Başkanı Dr. Ronald Nahass, ABD’nin çekilmesini "kısa görüşlü ve bilimsel olarak tehlikeli" olarak nitelendirirken, anne-çocuk sağlığı gibi hayati programların finansman kriziyle karşı karşıya kalabileceğini belirtti.
Anahtar Kelime: ABD DSÖ'den ayrıldı, Trump Dünya Sağlık Örgütü, WHO'dan çekilme kararı, Lawrence Gostin.
