"Şekeriniz sınırda" cümlesini duyanların çoğu ne yapacağını bilemiyor: Hasta mıyım, değil miyim? Halk arasında gizli şeker olarak bilinen prediyabet, tam da bu ara bölgeyi anlatıyor. Üstelik bu dönem, şeker hastalığının önüne geçmek için en değerli fırsat.
Gizli şeker nedir?
Gizli şeker, kan şekerinin normal değerlerin üzerinde seyrettiği, ancak henüz diyabet tanısı koyduracak düzeye ulaşmadığı durumdur. Tıbbi adı prediyabettir. Önlem alınmadığında bu kişilerin önemli bir bölümünde yıllar içinde tip 2 diyabet gelişir.
Gizli şeker değerleri kaçtır?
• Açlık kan şekeri: 100-125 mg/dl
• Şeker yükleme testinde ikinci saat: 140-199 mg/dl
• HbA1c: Yüzde 5,7-6,4
Bu aralıklardan herhangi birine giren sonuç prediyabet olarak değerlendirilir.
Gizli şeker belirtileri nelerdir?
Prediyabet çoğu kişide hiçbir şikâyete yol açmaz; adındaki "gizli" sözcüğü de buradan gelir. Bazı kişilerde yemek sonrası uyku hâli, tatlı isteği, çabuk acıkma, yorgunluk ve ense ya da koltuk altında ciltte koyulaşma görülebilir. Bu nedenle tanı çoğunlukla tahlille konur.
Kimler risk altında?
• Fazla kilosu olanlar, özellikle bel çevresi geniş olanlar
• Anne, baba ya da kardeşinde diyabet bulunanlar
• 45 yaşın üzerindekiler
• Hareketsiz yaşayanlar
• Gebelikte şeker yüksekliği yaşayan ya da iri bebek doğuran kadınlar
• Polikistik over sendromu, yüksek tansiyon ya da kolesterol yüksekliği olanlar
Bu gruptakilerin belirti olmasa da yılda bir kez kan şekerine baktırması önerilir.
Gizli şeker diyabete dönüşür mü?
Dönüşebilir, ama bu kader değil. Büyük ölçekli araştırmalar, kilo kaybı ve düzenli egzersizden oluşan yaşam tarzı değişikliğinin diyabete geçiş riskini yarıdan fazla azalttığını gösteriyor.
Gizli şeker nasıl düzelir?
• Vücut ağırlığının yüzde 5-7'sini vermek
• Haftada en az 150 dakika tempolu yürümek
• Şekerli içecekleri hayattan çıkarmak, beyaz ekmek ve hamur işini azaltmak
• Sebze, baklagil, tam tahıl ve lifli besinleri artırmak
• Sigarayı bırakmak, uykuyu düzene koymak
Hekim, riski yüksek bazı kişilerde ilaç tedavisi de önerebilir.
Değerlerinizi yorumlamak için açlık kan şekeri kaç olmalı, altta yatan mekanizma için insülin direnci nedir haberlerimize bakabilirsiniz.
Gizli şeker hakkında sık sorulan sorular
Gizli şekerde ilaç kullanılır mı?
Tedavinin temeli beslenme düzeni, kilo kontrolü ve harekettir. Riski yüksek bazı kişilerde hekim ilaç başlamayı uygun görebilir; bu karar kişiye özeldir.
Gizli şekeri olan meyve yiyebilir mi?
Evet, porsiyona dikkat ederek. Meyve suyu yerine meyvenin kendisini tercih etmek ve tek seferde bir porsiyonu aşmamak, kan şekerindeki ani yükselmeyi sınırlar.
Gizli şeker ile insülin direnci aynı şey mi?
Hayır. İnsülin direnci vücudun insüline yeterince yanıt verememesidir; gizli şeker ise bu sürecin kan şekeri ölçümlerine yansıdığı aşamadır. İkisi çoğu zaman birlikte görülür.
Gizli şekerde ne sıklıkla kontrol yapılmalı?
Genellikle yılda bir kez açlık kan şekeri ve HbA1c ölçümü önerilir. Hekim, risk durumuna göre bu aralığı kısaltabilir.
İlgili Haberler
Açlık Kan Şekeri Kaç Olmalı? Normal Şeker Değerleri ve Sonuçların Anlamı
İnsülin Direnci Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve İnsülin Direncini Kırmanın Yolları
Şeker Hastalığı Nedir? Diyabetin Nedenleri, Türleri ve Tanı Yöntemleri
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.
Görsel: Unsplash
