Türkiye'de organ bekleyen hastaların büyük çoğunluğu böbrek hastası. Kasım 2025 verilerine göre 25 binden fazla kişi böbrek nakli için sırada. Diyalize bağımlı yaşayan hastalar için nakil, hem daha uzun hem de daha özgür bir yaşam anlamına geliyor. Peki böbrek nakli nasıl olur?
Böbrek nakli kimlere yapılır?
Nakil, böbreklerin işlevini kalıcı olarak yitirdiği son dönem böbrek yetmezliği hastalarına yapılır. Hastanın diyalize girmiş olması şart değildir; uygun verici varsa diyalize başlamadan nakil de mümkündür. Hastanın ağır kalp hastalığı, aktif enfeksiyon ya da yayılmış kanser gibi ameliyata engel bir durumunun bulunmaması gerekir.
Böbrek kimden alınır?
Canlı verici: İnsan tek böbrekle sağlıklı yaşayabildiği için sağlıklı bir kişi böbreklerinden birini bağışlayabilir. Türkiye'de böbrek nakillerinin büyük bölümü canlı vericiden yapılıyor.
Kadavra verici: Beyin ölümü gerçekleşmiş kişilerden, ailenin onayıyla alınan böbreklerdir.
Verici olmak için hangi şartlar aranır?
• 18 yaşını doldurmuş ve gönüllü olmak
• Alıcının eşi ya da dördüncü dereceye kadar akrabası olmak; değilse etik komisyon onayı almak
• Kan grubu ve doku uyumunun bulunması
• Diyabet, kontrolsüz tansiyon, böbrek hastalığı, kanser gibi engel bir sağlık sorununun olmaması
Kan grubu uyumu olmayan çiftler için bazı merkezlerde çapraz nakil seçeneği uygulanıyor.
Böbrek nakli ameliyatı nasıl yapılır?
Ameliyat genel anestezi altında yapılır ve ortalama 3-4 saat sürer. Yeni böbrek, hastanın kendi böbreklerinin bulunduğu yere değil, karnın alt bölümüne, kasık bölgesine yerleştirilir. Böbreğin damarları bacağa giden damarlara, idrar kanalı ise mesaneye bağlanır. Hastanın kendi böbrekleri çoğu zaman yerinde bırakılır.
Canlı vericiden böbrek çoğunlukla kapalı (laparoskopik) yöntemle alınır; verici birkaç gün içinde taburcu olur ve birkaç hafta içinde normal yaşamına döner.
Ameliyattan sonra neler olur?
Canlı vericiden nakledilen böbrek çoğunlukla ameliyat masasında çalışmaya başlar. Alıcı genellikle bir hafta kadar hastanede kalır. Vücudun yeni organı reddetmesini önlemek için bağışıklık baskılayıcı ilaçlar ömür boyu, saatinde ve aksatılmadan kullanılır. İlk aylarda kontroller sık yapılır, zamanla seyrekleşir.
Böbrek naklinin başarı oranı nedir?
Böbrek nakli, organ nakilleri içinde başarı oranı en yüksek olanlardan. Canlı vericiden yapılan nakillerde nakledilen böbreğin birinci yılın sonunda çalışmayı sürdürme oranı yüzde 95 dolayında. Nakledilen böbreğin ömrü ise ilaç uyumu, düzenli kontrol ve yaşam tarzıyla yakından ilişkili.
Sürecin hukuki ve idari adımları için organ nakli prosedürü, genel bilgiler için organ nakli nedir haberlerimize bakabilirsiniz.
İlgili Haberler
Organ Nakli Nedir? Hangi Organlar Nakledilir, Kimlere Yapılır?
Organ Nakli Prosedürü Nedir? Başvurudan Ameliyata Adım Adım Organ Nakli Süreci
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.
Görsel: Unsplash
